Incoterms 2020 Teslim Şekilleri ve Sorumluluklar

Incoterms teslim şekilleri, bir dış ticaret işleminde masrafların, riskin ve sorumluluğun alıcı ile satıcı arasında nasıl paylaşılacağını belirleyen uluslararası kurallardır. Milletlerarası Ticaret Odası tarafından yayımlanan ve en güncel hâli Incoterms 2020 olan bu kurallar, "malı nereye kadar ben taşırım, risk hangi noktada alıcıya geçer" sorusunun ortak bir dille yanıtlanmasını sağlar. Bu içerik, başlıca teslim şekillerini sade tablolar ve örneklerle ihracatçının gözünden açıklıyor.

Teslim şekli, çoğu zaman bir fiyat teklifinin en kritik ama en çok gözden kaçan parçasıdır. Aynı ürün için verilen iki farklı fiyat, farklı teslim şekilleri içeriyorsa gerçekte kıyaslanamaz; çünkü hangi masrafların kime ait olduğu değişir. Bu nedenle teslim şeklini doğru anlamak, hem doğru fiyatlamak hem de anlaşmazlıkları önlemek için şarttır. Teslim şekillerini tüm dış ticaret süreciyle bütünleşik biçimde ele aldığımız dis ticaret danismanligi hizmetimiz sayfası, bu kuralların işleyişini daha geniş bir çerçevede gösterir.

Incoterms Nedir ve Neyi Belirler?

Incoterms, uluslararası ticarette tarafların teslimle ilgili sorumluluklarını standart hâle getiren üç harfli kurallar dizisidir. Her kural, üç temel konuyu netleştirir: masrafların kime ait olduğu, riskin hangi noktada alıcıya geçtiği ve taşıma ile belgelerle ilgili yükümlülüklerin nasıl paylaşıldığı.

Burada en sık karıştırılan nokta, masraf ile risk arasındaki farktır. Bir teslim şeklinde satıcı taşıma masrafını üstlense bile, riskin daha erken bir noktada alıcıya geçmiş olması mümkündür. Bu ayrımı bilmek, bir hasar ya da kayıp durumunda kimin sorumlu olduğunu belirlediği için hayati önem taşır. Incoterms, bu iki kavramı her kural için ayrı ayrı tanımlar.

Başlıca Incoterms Teslim Şekilleri

Incoterms 2020, on bir kuraldan oluşur; bunların bir kısmı tüm taşıma türleri için, bir kısmı ise yalnızca deniz ve iç su yolu taşımacılığı için geçerlidir. İhracatçının en sık karşılaştığı teslim şekilleri aşağıda açıklanmıştır.

EXW (Ex Works)

EXW, satıcının en az sorumluluk taşıdığı teslim şeklidir. Satıcı, malı kendi işletmesinde alıcının emrine hazır ettiğinde yükümlülüğü sona erer. Yükleme, taşıma, ihracat işlemleri ve risk büyük ölçüde alıcıya aittir. İhracatta deneyimsiz alıcılar için zorlayıcı olabilir.

FCA ve FOB

FCA (Free Carrier), satıcının malı belirlenen yerde alıcının taşıyıcısına teslim etmesini ve ihracat işlemlerini üstlenmesini öngörür. FOB (Free On Board) ise yalnızca deniz taşımacılığında kullanılır; satıcı malı gemiye yüklediğinde risk alıcıya geçer. Her ikisi de ihracatçı açısından dengeli ve yaygın kullanılan şekillerdir.

CIF ve CFR

CFR (Cost and Freight) ve CIF (Cost, Insurance and Freight), satıcının varış limanına kadar taşıma masrafını üstlendiği deniz taşımacılığı şekilleridir. CIF'te ayrıca satıcı, taşıma sırasında asgari bir sigorta yaptırmakla yükümlüdür. Ancak dikkat: masraf satıcıda olsa da risk, mal gemiye yüklendiği anda alıcıya geçer.

DAP ve DDP

DAP (Delivered at Place) ve DDP (Delivered Duty Paid), satıcının sorumluluğunun en yüksek olduğu şekillerdir. DAP'te satıcı, malı varış noktasında alıcının emrine hazır eder; DDP'de ise buna ek olarak ithalat vergilerini ve gümrük işlemlerini de üstlenir. Alıcıya kolaylık sağlar, ancak satıcı için yüksek maliyet ve risk içerir.

Doğru Teslim Şeklini Seçmek

Doğru teslim şekli, tarafların deneyimine, pazarlık gücüne ve lojistik kapasitesine göre değişir. İhracatta deneyimli bir firma, taşıma ve gümrük süreçlerini kendi yönetebiliyorsa DAP ya da CIF gibi şekillerle alıcıya kolaylık sunarak rekabet avantajı sağlayabilir. Deneyim ve kapasite sınırlıysa, sorumluluğun büyük bölümünü alıcıya bırakan FCA ya da FOB daha güvenli olabilir.

Teslim şekli seçimi, gümrük ve ödeme süreçleriyle de yakından bağlantılıdır. Malın gümrükten çıkışı ve teslim sorumluluğunun uyumu için ihracatta gumruk adimlari içeriğimize; teslim şeklinin ödeme güvencesiyle nasıl birlikte kurgulandığını görmek için teslim sekilleri ve odeme içeriğimize bakabilirsiniz. Teslim şekli, ödeme yöntemi ve gümrük süreci birlikte düşünülmelidir.

Teslim şekli, aynı zamanda firmanın maliyet yapısını ve nakit akışını doğrudan etkiler; çünkü taşıma, sigorta ve vergi yüklerinin kime ait olduğu, ürünün gerçek maliyetini belirler. Bu maliyet etkisini firmanın genel mali tablosuyla birlikte değerlendirmek için finans danismanligi hizmetimiz, teslim şekli kararının finansal boyutunu tamamlar.

Sıkça Sorulan Sorular